{"id":86,"date":"2026-09-03T10:51:58","date_gmt":"2026-09-03T08:51:58","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.kradex.com.pl\/?p=86"},"modified":"2026-09-24T09:44:49","modified_gmt":"2026-09-24T07:44:49","slug":"jak-promieniowanie-uv-wplywa-na-plastikowe-obudowy-odpornosc-materialow-i-dobor-obudowy-na-zewnatrz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.kradex.com.pl\/?p=86","title":{"rendered":"Jak promieniowanie UV wp\u0142ywa na plastikowe obudowy? Odporno\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w i dob\u00f3r obudowy na zewn\u0105trz."},"content":{"rendered":"\n

Obudowa urz\u0105dzenia pracuj\u0105cego na zewn\u0105trz jest nara\u017cona nie tylko na wod\u0119, py\u0142 i zmiany temperatury, lecz tak\u017ce na d\u0142ugotrwa\u0142e dzia\u0142anie promieniowania ultrafioletowego. UV mo\u017ce prowadzi\u0107 do zmian koloru tworzywa, pogorszenia w\u0142a\u015bciwo\u015bci powierzchniowych, a z czasem tak\u017ce do spadku wytrzyma\u0142o\u015bci mechanicznej. Skala tych zmian zale\u017cy jednak od rodzaju polimeru, konkretnego gatunku materia\u0142u, zastosowanych stabilizator\u00f3w i ca\u0142ych warunk\u00f3w eksploatacji. Dlatego okre\u015blenie \u201eobudowa z plastiku\u201d m\u00f3wi zdecydowanie za ma\u0142o, aby oceni\u0107 jej przydatno\u015b\u0107 do wieloletniej pracy na zewn\u0105trz.<\/p>\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n

Jak promieniowanie UV oddzia\u0142uje na tworzywa sztuczne?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

UV-A, UV-B i UV-C \u2013 kt\u00f3re zakresy maj\u0105 znaczenie dla obudowy?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Promieniowanie ultrafioletowe obejmuje zakres d\u0142ugo\u015bci fal od 100 do 400 nm. Zgodnie z podzia\u0142em stosowanym przez CIE wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 UV-A od 315 do 400 nm, UV-B od 280 do 315 nm oraz UV-C od 100 do 280 nm. Do powierzchni Ziemi dociera przede wszystkim UV-A oraz cz\u0119\u015b\u0107 UV-B, natomiast s\u0142oneczne UV-C jest poch\u0142aniane przez atmosfer\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Z punktu widzenia obudowy montowanej na zewn\u0105trz najwa\u017cniejsza jest wi\u0119c d\u0142ugotrwa\u0142a ekspozycja na promieniowanie s\u0142oneczne obejmuj\u0105ce UV-A i UV-B. Nie oznacza to jednak, \u017ce UV-C mo\u017cna ca\u0142kowicie pomin\u0105\u0107 w ka\u017cdej aplikacji. Urz\u0105dzenia znajduj\u0105ce si\u0119 w pobli\u017cu sztucznych \u017ar\u00f3de\u0142 UV-C, na przyk\u0142ad stosowanych w okre\u015blonych procesach dezynfekcyjnych lub przemys\u0142owych, mog\u0105 by\u0107 poddawane innemu profilowi promieniowania ni\u017c typowa obudowa zewn\u0119trzna.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego promieniowanie UV mo\u017ce powodowa\u0107 degradacj\u0119 polimeru?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Cz\u0119\u015b\u0107 energii promieniowania mo\u017ce zosta\u0107 poch\u0142oni\u0119ta przez struktur\u0119 polimeru albo znajduj\u0105ce si\u0119 w nim dodatki i zanieczyszczenia. Je\u017celi energia uruchamia reakcje fotochemiczne i procesy utleniania, mo\u017ce dochodzi\u0107 do zmian w strukturze materia\u0142u. Efektem d\u0142ugiej ekspozycji bywaj\u0105 mi\u0119dzy innymi zmiany w\u0142a\u015bciwo\u015bci powierzchniowych, przebarwienia, pogorszenie udarno\u015bci czy wzrost krucho\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Proces ten okre\u015bla si\u0119 zwykle jako fotodegradacj\u0119 lub fotooxidacyjne starzenie materia\u0142u. Jego tempo nie zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od liczby godzin przebywania na s\u0142o\u0144cu. Znaczenie maj\u0105 tak\u017ce intensywno\u015b\u0107 i widmo promieniowania, temperatura, dost\u0119p tlenu, wilgo\u0107, pigmenty, stabilizatory oraz historia przetw\u00f3rstwa konkretnego tworzywa. Badania d\u0142ugotrwa\u0142ej ekspozycji polimer\u00f3w pokazuj\u0105, \u017ce r\u00f3\u017cne materia\u0142y reaguj\u0105 na UV w odmienny spos\u00f3b, a zmiany mog\u0105 dotyczy\u0107 zar\u00f3wno powierzchni, jak i w\u0142a\u015bciwo\u015bci mechanicznych.<\/p>\n\n\n\n

Odporno\u015b\u0107 na UV to nie to samo co odporno\u015b\u0107 na warunki atmosferyczne<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

W rzeczywistej aplikacji zewn\u0119trznej promieniowanie s\u0142oneczne nie dzia\u0142a w izolacji. Obudowa jest jednocze\u015bnie ogrzewana przez s\u0142o\u0144ce, ch\u0142odzona w nocy, nara\u017cona na deszcz, wilgo\u0107, kondensacj\u0119, wiatr, zabrudzenia i okresowe zmiany temperatury. Te czynniki mog\u0105 oddzia\u0142ywa\u0107 na materia\u0142 r\u00f3wnocze\u015bnie, dlatego odporno\u015b\u0107 na samo promieniowanie UV nie powinna by\u0107 uto\u017csamiana z pe\u0142n\u0105 odporno\u015bci\u0105 na warunki atmosferyczne.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bnie z tego powodu laboratoryjne badania starzeniowe cz\u0119sto uwzgl\u0119dniaj\u0105 nie tylko promieniowanie, ale te\u017c podwy\u017cszon\u0105 temperatur\u0119 i wod\u0119 lub kondensacj\u0119. Aktualna ISO 4892-3:2024 opisuje metody ekspozycji tworzyw na fluorescencyjne lampy UV w kontrolowanych warunkach obejmuj\u0105cych promieniowanie, ciep\u0142o oraz wod\u0119. Takie badania pozwalaj\u0105 por\u00f3wnywa\u0107 zachowanie materia\u0142\u00f3w, ale ich wynik\u00f3w nie nale\u017cy automatycznie przelicza\u0107 wed\u0142ug prostego wzoru \u201e1000 godzin testu = okre\u015blona liczba lat na zewn\u0105trz\u201d, je\u015bli nie istnieje odpowiednia korelacja dla konkretnego materia\u0142u i \u015brodowiska.<\/p>\n\n\n\n

Jak rozpozna\u0107 degradacj\u0119 obudowy pod wp\u0142ywem UV?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Zmiana koloru, \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cie i utrata po\u0142ysku<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Naj\u0142atwiejsze do zauwa\u017cenia s\u0105 zwykle zmiany wizualne. Tworzywo mo\u017ce stopniowo zmienia\u0107 kolor, matowie\u0107 lub traci\u0107 pierwotny po\u0142ysk. W zale\u017cno\u015bci od materia\u0142u, pigmentu i zastosowanych dodatk\u00f3w mo\u017ce pojawia\u0107 si\u0119 \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cie, blakni\u0119cie albo zmiana odcienia powierzchni.<\/p>\n\n\n\n

Dobrym przyk\u0142adem pokazuj\u0105cym, dlaczego nie nale\u017cy upraszcza\u0107 kwestii odporno\u015bci materia\u0142owej, jest poliw\u0119glan. Standardowy PC mo\u017ce pod wp\u0142ywem pogody i UV \u017c\u00f3\u0142kn\u0105\u0107, traci\u0107 przejrzysto\u015b\u0107 oraz wykazywa\u0107 pogorszenie w\u0142a\u015bciwo\u015bci powierzchniowych. Dlatego do zastosowa\u0144 zewn\u0119trznych wykorzystuje si\u0119 odpowiednio dobrane gatunki stabilizowane na UV, warstwy ochronne albo inne rozwi\u0105zania zwi\u0119kszaj\u0105ce odporno\u015b\u0107 na starzenie.<\/p>\n\n\n\n

Krucho\u015b\u0107 i spadek odporno\u015bci mechanicznej s\u0105 powa\u017cniejsze ni\u017c przebarwienie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Zmiana koloru sama w sobie mo\u017ce mie\u0107 przede wszystkim znaczenie estetyczne, ale d\u0142ugotrwa\u0142e starzenie polimeru mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 r\u00f3wnie\u017c na jego w\u0142a\u015bciwo\u015bci u\u017cytkowe. W zale\u017cno\u015bci od materia\u0142u mog\u0105 zmienia\u0107 si\u0119 mi\u0119dzy innymi udarno\u015b\u0107, sztywno\u015b\u0107, wyd\u0142u\u017cenie przy zerwaniu czy odporno\u015b\u0107 powierzchniowa. W skrajnym przypadku obudowa mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 bardziej podatna na p\u0119kanie przy uderzeniu, dokr\u0119caniu \u015brub albo podczas prac serwisowych.<\/p>\n\n\n\n

Nie mo\u017cna jednak okre\u015bli\u0107 momentu utraty w\u0142a\u015bciwo\u015bci wy\u0142\u0105cznie na podstawie wygl\u0105du. Dwie obudowy o podobnym stopniu przebarwienia nie musz\u0105 mie\u0107 takiej samej wytrzyma\u0142o\u015bci mechanicznej. Z tego wzgl\u0119du w aplikacjach o d\u0142ugim wymaganym okresie eksploatacji wa\u017cniejsza od samej deklaracji \u201eUV resistant\u201d jest dokumentacja konkretnego materia\u0142u i, w razie potrzeby, wyniki odpowiednich bada\u0144 starzeniowych.<\/p>\n\n\n\n

Czy UV mo\u017ce spowodowa\u0107 utrat\u0119 szczelno\u015bci obudowy?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Nie jest poprawne stwierdzenie, \u017ce promieniowanie UV bezpo\u015brednio \u201eobni\u017ca klas\u0119 IP\u201d. Stopie\u0144 ochrony IP odnosi si\u0119 do konstrukcji obudowy ocenianej wed\u0142ug okre\u015blonych warunk\u00f3w, natomiast starzenie materia\u0142\u00f3w jest oddzielnym zagadnieniem. UV mo\u017ce jednak po\u015brednio stworzy\u0107 problemy, je\u017celi w wyniku d\u0142ugiego starzenia dojdzie na przyk\u0142ad do p\u0119kni\u0119cia, odkszta\u0142cenia lub utraty w\u0142a\u015bciwo\u015bci elementu maj\u0105cego znaczenie dla zachowania szczelno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Trzeba r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce kompletna obudowa mo\u017ce sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z r\u00f3\u017cnych materia\u0142\u00f3w. Korpus, przezroczysta pokrywa, uszczelka, d\u0142awnice i inne elementy nie musz\u0105 mie\u0107 takiej samej odporno\u015bci na warunki zewn\u0119trzne. Dlatego w wymagaj\u0105cej aplikacji nale\u017cy analizowa\u0107 kompletny system uszczelnienia, a nie tylko tworzywo, z kt\u00f3rego wykonano zasadniczy korpus.<\/p>\n\n\n\n

ABS, ASA, PC czy PS \u2013 kt\u00f3ry materia\u0142 lepiej znosi promieniowanie UV?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

ABS i PS wymagaj\u0105 ostro\u017cno\u015bci w d\u0142ugotrwa\u0142ych zastosowaniach zewn\u0119trznych<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

ABS jest bardzo u\u017cytecznym materia\u0142em w produkcji obud\u00f3w elektronicznych, jednak standardowy ABS nie powinien by\u0107 automatycznie traktowany jako tworzywo przeznaczone do wieloletniej, intensywnej ekspozycji s\u0142onecznej. Konkretne odmiany mog\u0105 by\u0107 modyfikowane stabilizatorami, dlatego o zachowaniu produktu decyduje gatunek materia\u0142u, a nie wy\u0142\u0105cznie skr\u00f3t \u201eABS\u201d. W danych materia\u0142owych KRADEX standardowy ABS oraz ABS V0 otrzymuj\u0105 okre\u015blenie \u015bredniej odporno\u015bci na \u015bwiat\u0142o UV.<\/p>\n\n\n\n

Jeszcze wi\u0119kszej ostro\u017cno\u015bci wymaga PS, czyli polistyren. W zestawieniu materia\u0142\u00f3w stosowanych w produktach katalogowych KRADEX okre\u015blono jego odporno\u015b\u0107 na \u015bwiat\u0142o UV jako nisk\u0105. Mo\u017ce on wi\u0119c by\u0107 w\u0142a\u015bciwym rozwi\u0105zaniem dla mniej wymagaj\u0105cych aplikacji, ale nie powinien by\u0107 wybierany wy\u0142\u0105cznie na podstawie ceny, je\u015bli obudowa ma przez d\u0142ugi czas pozostawa\u0107 bezpo\u015brednio wystawiona na s\u0142o\u0144ce.<\/p>\n\n\n\n

ASA jest szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ce w zastosowaniach zewn\u0119trznych<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

ASA nale\u017cy do tworzyw styrenowych, ale w por\u00f3wnaniu ze standardowym ABS jest znane z lepszej odporno\u015bci na dzia\u0142anie promieniowania s\u0142onecznego i warunk\u00f3w atmosferycznych. Z tego wzgl\u0119du materia\u0142 jest stosowany mi\u0119dzy innymi w elementach przeznaczonych do pracy na zewn\u0105trz, gdzie istotne jest ograniczenie zmian koloru oraz w\u0142a\u015bciwo\u015bci materia\u0142u podczas d\u0142u\u017cszej ekspozycji.<\/p>\n\n\n\n

W materia\u0142ach technicznych KRADEX odporno\u015b\u0107 ASA na \u015bwiat\u0142o UV okre\u015blona jest jako bardzo wysoka, a jego g\u0142\u00f3wne zastosowanie wskazane jest w\u0142a\u015bnie przy obudowach wystawionych na silne nas\u0142onecznienie. Jednocze\u015bnie producent zaznacza, \u017ce ASA jest materia\u0142em dost\u0119pnym na specjalne zam\u00f3wienie, dlatego przy projekcie seryjnym trzeba wcze\u015bniej uwzgl\u0119dni\u0107 zar\u00f3wno wymagania materia\u0142owe, jak i dost\u0119pno\u015b\u0107 okre\u015blonego wariantu.<\/p>\n\n\n\n

Poliw\u0119glan mo\u017ce by\u0107 dobrym wyborem, ale liczy si\u0119 konkretny gatunek PC<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Poliw\u0119glan ma wysok\u0105 odporno\u015b\u0107 mechaniczn\u0105 i jest wykorzystywany w wymagaj\u0105cych zastosowaniach, r\u00f3wnie\u017c tam, gdzie potrzebna jest przezroczysta pokrywa. Nie oznacza to jednak, \u017ce ka\u017cdy PC jest z definicji odporny na wieloletni\u0105 ekspozycj\u0119 s\u0142oneczn\u0105. Covestro wskazuje w dokumentacji poliw\u0119glanu, \u017ce przy zastosowaniach poddawanych zewn\u0119trznym warunkom atmosferycznym mog\u0105 by\u0107 potrzebne dodatkowe \u015brodki ochrony przed UV, a producent oferuje w tym celu specjalnie stabilizowane materia\u0142y i warstwy ochronne.<\/p>\n\n\n\n

KRADEX okre\u015bla odporno\u015b\u0107 PC u\u017cywanego w swoich produktach katalogowych na \u015bwiat\u0142o UV jako wysok\u0105, a materia\u0142 wykorzystuje mi\u0119dzy innymi w hermetycznych obudowach serii ZP. Wymagania dotycz\u0105ce konkretnego produktu nale\u017cy jednak sprawdza\u0107 w jego dokumentacji \u2013 nazwa \u201epoliw\u0119glan\u201d nie jest sama w sobie pe\u0142n\u0105 specyfikacj\u0105 trwa\u0142o\u015bci zewn\u0119trznej.<\/p>\n\n\n\n

Materia\u0142 stosowany przez KRADEX<\/strong><\/td>Deklarowana odporno\u015b\u0107 na \u015bwiat\u0142o UV<\/strong><\/td>Deklarowany zakres odporno\u015bci termicznej materia\u0142u<\/strong><\/td>Odporno\u015b\u0107 na uderzenia w zestawieniu KRADEX<\/strong><\/td>Typowe zastosowanie wed\u0142ug producenta<\/strong><\/td><\/tr>
ABS<\/td>\u015brednia<\/td>od -40\u00b0C do 80\u00b0C<\/td>\u015brednia<\/td>uniwersalne obudowy elektroniczne<\/td><\/tr>
ABS V0<\/td>\u015brednia<\/td>od -40\u00b0C do 75\u00b0C<\/td>\u015brednia<\/td>obudowy na szyn\u0119 DIN, szafy i rozdzielnice<\/td><\/tr>
ASA<\/td>bardzo wysoka<\/td>od -40\u00b0C do 80\u00b0C<\/td>\u015brednia<\/td>obudowy nara\u017cone na intensywne nas\u0142onecznienie<\/td><\/tr>
PC<\/td>wysoka<\/td>od -100\u00b0C do 130\u00b0C<\/td>wysoka<\/td>wymagaj\u0105ce obudowy hermetyczne<\/td><\/tr>
PS<\/td>niska<\/td>od -10\u00b0C do 85\u00b0C<\/td>niska<\/td>mniej wymagaj\u0105ce zastosowania ekonomiczne<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Dane w tabeli odnosz\u0105 si\u0119 do materia\u0142\u00f3w stosowanych przez KRADEX w produktach katalogowych i nie powinny by\u0107 traktowane jako uniwersalne parametry wszystkich dost\u0119pnych na rynku gatunk\u00f3w ABS, ASA, PC czy PS.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Tabela zosta\u0142a umieszczona w\u0142a\u015bnie w cz\u0119\u015bci dotycz\u0105cej wyboru tworzywa, poniewa\u017c pozwala szybko por\u00f3wna\u0107 materia\u0142y pod k\u0105tem UV, temperatury i odporno\u015bci mechanicznej. Jednocze\u015bnie porz\u0105dkuje informacje odpowiadaj\u0105ce na zapytania takie jak \u201eABS czy ASA na zewn\u0105trz\u201d, \u201epoliw\u0119glan odporny na UV\u201d czy \u201etworzywo na obudow\u0119 zewn\u0119trzn\u0105\u201d, dzi\u0119ki czemu wspiera zar\u00f3wno czytelno\u015b\u0107, jak i SEO artyku\u0142u.<\/p>\n\n\n\n

Jak dobra\u0107 plastikow\u0105 obudow\u0119 do pracy na zewn\u0105trz?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Sama odporno\u015b\u0107 na UV nie wystarcza<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Materia\u0142 o wysokiej odporno\u015bci na UV nie sprawi automatycznie, \u017ce obudowa b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwa do zastosowania zewn\u0119trznego. Trzeba jednocze\u015bnie okre\u015bli\u0107 nara\u017cenie na wod\u0119 i py\u0142, ryzyko uderze\u0144, temperatur\u0119 pracy, spos\u00f3b monta\u017cu, kontakt z chemikaliami oraz wymagany okres eksploatacji. Urz\u0105dzenie zamontowane pod zadaszeniem b\u0119dzie pracowa\u0142o w innych warunkach ni\u017c czujnik znajduj\u0105cy si\u0119 przez ca\u0142y rok na niezacienionym maszcie.<\/p>\n\n\n\n

Podobnie stopie\u0144 IP nie okre\u015bla odporno\u015bci na promieniowanie s\u0142oneczne. Obudowa o wysokim IP mo\u017ce skutecznie ogranicza\u0107 wnikanie wody i py\u0142u, a jednocze\u015bnie by\u0107 wykonana z materia\u0142u niew\u0142a\u015bciwie dobranego do d\u0142ugiej ekspozycji na UV. S\u0105 to r\u00f3\u017cne parametry i przy wyborze obudowy zewn\u0119trznej powinny by\u0107 analizowane niezale\u017cnie.<\/p>\n\n\n\n

Temperatura obudowy mo\u017ce by\u0107 znacznie wy\u017csza ni\u017c temperatura powietrza<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

W projekcie outdoorowym nie powinno si\u0119 zak\u0142ada\u0107, \u017ce materia\u0142 b\u0119dzie nara\u017cony wy\u0142\u0105cznie na temperatur\u0119 podawan\u0105 w prognozie pogody. Obudowa znajduj\u0105ca si\u0119 w bezpo\u015brednim s\u0142o\u0144cu mo\u017ce nagrzewa\u0107 si\u0119 znacznie bardziej ni\u017c otaczaj\u0105ce powietrze, a rzeczywista temperatura zale\u017cy mi\u0119dzy innymi od koloru powierzchni, po\u0142o\u017cenia wzgl\u0119dem s\u0142o\u0144ca, wentylacji, materia\u0142u oraz ciep\u0142a wydzielanego przez elektronik\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Z tego wzgl\u0119du deklarowany zakres temperatur tworzywa jest tylko jednym z parametr\u00f3w projektu. Trzeba r\u00f3wnolegle sprawdzi\u0107 dopuszczalne temperatury PCB, zasilacza, akumulatora, wy\u015bwietlacza, uszczelki i innych komponent\u00f3w. Dodatkowe znaczenie maj\u0105 powtarzaj\u0105ce si\u0119 cykle nagrzewania i ch\u0142odzenia, kt\u00f3re mog\u0105 oddzia\u0142ywa\u0107 na po\u0142\u0105czenia mechaniczne i uszczelnienia.<\/p>\n\n\n\n

Dokumentacja materia\u0142u jest wa\u017cniejsza ni\u017c og\u00f3lne okre\u015blenie \u201eUV resistant\u201d<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Sformu\u0142owanie \u201eodporne na UV\u201d bywa zbyt og\u00f3lne, je\u015bli nie wiadomo, na jakiej podstawie producent przypisuje materia\u0142owi tak\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107. W projekcie o wysokich wymaganiach warto sprawdzi\u0107 konkretny gatunek polimeru, kart\u0119 materia\u0142ow\u0105 oraz informacje o metodzie badania. Jest to szczeg\u00f3lnie istotne przy produktach przewidzianych do wieloletniej pracy albo instalowanych w regionach o wysokim poziomie nas\u0142onecznienia.<\/p>\n\n\n\n

Jedn\u0105 z metod oceny odporno\u015bci tworzyw na sztuczne warunki starzeniowe s\u0105 badania z rodziny ISO 4892. ISO 4892-3:2024 opisuje ekspozycj\u0119 na fluorescencyjne promieniowanie UV, temperatur\u0119 oraz wod\u0119 w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych. Wyniki takich test\u00f3w s\u0105 szczeg\u00f3lnie warto\u015bciowe do por\u00f3wnywania materia\u0142\u00f3w i wariant\u00f3w stabilizacji, ale nie nale\u017cy bez dodatkowych danych traktowa\u0107 ich jako dok\u0142adnej prognozy liczby lat eksploatacji w ka\u017cdym klimacie.<\/p>\n\n\n\n

Jak zwi\u0119ksza si\u0119 odporno\u015b\u0107 tworzyw i obud\u00f3w na promieniowanie UV?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Stabilizatory i absorbery UV ograniczaj\u0105 proces starzenia<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Odporno\u015b\u0107 materia\u0142u mo\u017ce by\u0107 modyfikowana ju\u017c na poziomie sk\u0142adu tworzywa. Stosuje si\u0119 mi\u0119dzy innymi absorbery UV oraz inne dodatki stabilizuj\u0105ce, kt\u00f3rych zadaniem jest ograniczenie skutk\u00f3w poch\u0142aniania promieniowania i zwi\u0105zanych z nim proces\u00f3w degradacyjnych. Rodzaj dodatk\u00f3w oraz ich skuteczno\u015b\u0107 musz\u0105 by\u0107 dopasowane do konkretnego polimeru i zastosowania.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bnie dlatego dwie cz\u0119\u015bci wykonane pozornie z tego samego tworzywa mog\u0105 inaczej zachowywa\u0107 si\u0119 na zewn\u0105trz. PC w standardowym gatunku i PC przygotowany specjalnie do aplikacji zewn\u0119trznej nie powinny by\u0107 traktowane jako materia\u0142y o identycznej odporno\u015bci na starzenie. Przyk\u0142ady specjalnych gatunk\u00f3w poliw\u0119glanu z funkcj\u0105 stabilizacji UV pokazuj\u0105, \u017ce ochrona ta mo\u017ce by\u0107 projektowan\u0105 cech\u0105 konkretnej formulacji, a nie w\u0142a\u015bciwo\u015bci\u0105 gwarantowan\u0105 przez sam\u0105 nazw\u0119 polimeru.<\/p>\n\n\n\n

Konstrukcja urz\u0105dzenia mo\u017ce zmniejszy\u0107 rzeczywist\u0105 dawk\u0119 promieniowania<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Nie zawsze ca\u0142e rozwi\u0105zanie musi opiera\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na zmianie materia\u0142u. Je\u017celi jest to mo\u017cliwe konstrukcyjnie, warto ograniczy\u0107 bezpo\u015bredni\u0105 ekspozycj\u0119 obudowy poprzez umieszczenie urz\u0105dzenia pod zadaszeniem, os\u0142on\u0105 lub w miejscu, w kt\u00f3rym promieniowanie s\u0142oneczne nie pada na nie przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 dnia. Ma to szczeg\u00f3lne znaczenie dla element\u00f3w najbardziej wra\u017cliwych na starzenie.<\/p>\n\n\n\n

Trzeba jednak uwa\u017ca\u0107, aby rozwi\u0105zanie jednego problemu nie stworzy\u0142o kolejnego. Os\u0142ona przeciws\u0142oneczna mo\u017ce przyk\u0142adowo zmieni\u0107 przep\u0142yw powietrza wok\u00f3\u0142 urz\u0105dzenia, a niew\u0142a\u015bciwie wykonane zadaszenie mo\u017ce utrudnia\u0107 odp\u0142yw wody. Projekt obudowy zewn\u0119trznej powinien wi\u0119c uwzgl\u0119dnia\u0107 promieniowanie, termik\u0119, wod\u0119 i wentylacj\u0119 jako elementy jednego systemu.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy warto rozwa\u017cy\u0107 obudow\u0119 katalogow\u0105 KRADEX i jej customizacj\u0119?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Je\u017celi warunki pracy urz\u0105dzenia zosta\u0142y ju\u017c okre\u015blone, kolejnym krokiem jest sprawdzenie, czy istniej\u0105ca obudowa katalogowa zapewnia odpowiednie wymiary, materia\u0142 i parametry konstrukcyjne. W przypadku oferty KRADEX mo\u017cna por\u00f3wna\u0107 mi\u0119dzy innymi warianty wykonywane z ABS, ABS V0, ASA, PC i PS, przy czym dost\u0119pno\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych materia\u0142\u00f3w zale\u017cy od serii i konkretnego projektu. KRADEX wskazuje przyk\u0142adowo ASA jako materia\u0142 dost\u0119pny na specjalne zam\u00f3wienie i przeznaczony do zastosowa\u0144 o wysokiej ekspozycji s\u0142onecznej.<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi standardowa geometria jest odpowiednia, ale urz\u0105dzenie wymaga otwor\u00f3w pod z\u0142\u0105cza, wy\u015bwietlacz, przyciski czy przepusty, mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 customizacj\u0119 obudowy zamiast projektowania nowego korpusu. KRADEX wykonuje mi\u0119dzy innymi frezowanie otwor\u00f3w u\u017cytkowych, podfrezowania oraz gwinty zgodnie ze specyfikacj\u0105 projektu. W aplikacji zewn\u0119trznej ka\u017cd\u0105 tak\u0105 modyfikacj\u0119 trzeba jednak przeanalizowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c pod k\u0105tem szczelno\u015bci i pozosta\u0142ych wymaga\u0144 kompletnego urz\u0105dzenia.<\/p>\n\n\n\n

Uwaga<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Odporno\u015b\u0107 na UV, klasa IP, klasa IK i zakres temperatury pracy opisuj\u0105 r\u00f3\u017cne w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Obudowa z materia\u0142u dobrze znosz\u0105cego promieniowanie s\u0142oneczne nie musi by\u0107 szczelna, a wysoki stopie\u0144 IP nie oznacza automatycznie odporno\u015bci na wieloletni\u0105 ekspozycj\u0119 UV. Nie nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c przenosi\u0107 parametr\u00f3w jednej wersji materia\u0142owej na wszystkie produkty wykonane z polimeru o tej samej nazwie. W wymagaj\u0105cym projekcie trzeba sprawdza\u0107 dokumentacj\u0119 konkretnego materia\u0142u oraz konkretnej obudowy.<\/p>\n\n\n\n

Zapami\u0119taj<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przy urz\u0105dzeniu przeznaczonym na zewn\u0105trz nie nale\u017cy pyta\u0107 jedynie \u201ejaki plastik jest odporny na UV?\u201d. W\u0142a\u015bciwe pytanie brzmi: jak d\u0142ugo urz\u0105dzenie ma pracowa\u0107, jak intensywna b\u0119dzie ekspozycja s\u0142oneczna, jakie temperatury mo\u017ce osi\u0105ga\u0107 obudowa, jaki stopie\u0144 ochrony jest potrzebny i jakie obci\u0105\u017cenia mechaniczne b\u0119d\u0105 wyst\u0119powa\u0107. Dopiero zestawienie tych wymaga\u0144 pozwala racjonalnie por\u00f3wna\u0107 ABS, ASA, PC i inne tworzywa.<\/p>\n\n\n\n

FAQ \u2013 promieniowanie UV a plastikowe obudowy<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\n
\nJaki plastik jest najbardziej odporny na promieniowanie UV?<\/strong>\n

Nie istnieje jeden materia\u0142 najlepszy we wszystkich zastosowaniach, poniewa\u017c odporno\u015b\u0107 zale\u017cy r\u00f3wnie\u017c od konkretnego gatunku i stabilizacji tworzywa. W\u015br\u00f3d materia\u0142\u00f3w wykorzystywanych przez KRADEX ASA ma deklarowan\u0105 bardzo wysok\u0105 odporno\u015b\u0107 na \u015bwiat\u0142o UV, PC wysok\u0105, ABS \u015bredni\u0105, a PS nisk\u0105. Do d\u0142ugotrwa\u0142ych zastosowa\u0144 zewn\u0119trznych warto wi\u0119c szczeg\u00f3lnie rozwa\u017cy\u0107 ASA albo odpowiednio dobrany, stabilizowany PC, jednocze\u015bnie sprawdzaj\u0105c pozosta\u0142e wymagania mechaniczne, termiczne i \u015brodowiskowe.<\/p>\n<\/div>\n

\nCzy obudowa ABS mo\u017ce by\u0107 stosowana na zewn\u0105trz?<\/strong>\n

Mo\u017ce, ale samo oznaczenie ABS nie wystarcza do potwierdzenia przydatno\u015bci do wieloletniej ekspozycji s\u0142onecznej. Istniej\u0105 r\u00f3\u017cne gatunki ABS i formulacje zawieraj\u0105ce dodatki zwi\u0119kszaj\u0105ce odporno\u015b\u0107 na UV. Je\u017celi urz\u0105dzenie ma przez wiele lat pracowa\u0107 w pe\u0142nym s\u0142o\u0144cu, nale\u017cy sprawdzi\u0107 dokumentacj\u0119 konkretnego materia\u0142u lub rozwa\u017cy\u0107 tworzywo o wi\u0119kszej odporno\u015bci na promieniowanie, np. ASA. W zestawieniu KRADEX standardowy ABS ma \u015bredni\u0105, a ASA bardzo wysok\u0105 deklarowan\u0105 odporno\u015b\u0107 na \u015bwiat\u0142o UV.<\/p>\n<\/div>\n

\nCzy IP65 oznacza, \u017ce obudowa jest odporna na UV i nadaje si\u0119 na zewn\u0105trz?<\/strong>\n

Nie. IP65 opisuje okre\u015blony stopie\u0144 ochrony obudowy zwi\u0105zany z wnikaniem cia\u0142 sta\u0142ych i wody, a nie jej odporno\u015b\u0107 na promieniowanie ultrafioletowe. W aplikacji zewn\u0119trznej trzeba osobno sprawdzi\u0107 klas\u0119 IP, w\u0142a\u015bciwo\u015bci materia\u0142u pod wp\u0142ywem UV, zakres temperatur, odporno\u015b\u0107 mechaniczn\u0105 i pozosta\u0142e warunki \u015brodowiskowe. Dopiero po\u0142\u0105czenie tych informacji pozwala oceni\u0107 przydatno\u015b\u0107 obudowy do konkretnego urz\u0105dzenia.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n